Tlolela dikahare
Debt Counselling 14 mets ya ho bala ·

Mokhoa oa ho hlahloba sekoloto Afrika Boroa | Tataiso ea Mohato ka Mohato

Latela mokhoa oa ho hlahloba mekoloto tlas'a NCA ho tloha ho ho kena ho ea ho taelo ea tumello, ka litlhoko tsa bohlokoa tsa litokomane bakeng sa baeletsi ba likoloto tsa Afrika Boroa.

Tlhahlobo ea sekoloto tlas’a Molao oa Naha oa Likoloto ke mokhoa o hlophisitsoeng oa molao o nang le mekhahlelo e hlalositsoeng, litlhoko tsa litokomane, le liphetho. Leha ho le joalo lifeme tse ngata tsa tlhabollo ea mekoloto li ntse li e tsamaisa ka mehato ea matsoho, litlaleho tsa PDF, le litokomane tse arohaneng. Ha nyeoe e ‘ngoe le e’ ngoe e sebetsoa ka tsela e fapaneng ‘me lifaele li hasantsoe ka har’a lengolo-tsoibila le li-drive tse arolelanoang, maemo a senyeha mme ho itokisetsa tlhahlobo ho fetoha phephetso. Baeletsi ba likoloto ba nang le tumello ba hloka mokhoa o hlakileng, o pheta-phetoang o finyellang litebello tsa NCA le NCR ha o ntse o fokotsa moroalo oa tsamaiso. Tataiso ena e hlalosa seo Molao o se hlokang, e tsamaea ka har’a mokhoa oa ho hlahloba likoloto mohato ka mohato ho latela pono ea ngaka, ‘me e hlalosa moo mekhoa ea matsoho e senyehang le hore na lisebelisoa tse entsoeng ka morero li ka tšehetsa mohato ka mong ntle le ho nkela kahlolo ea setsebi sebaka.


Seo Molao oa Naha oa Sekoloto o se Hlokang

Tsamaiso ya tekolo botjha ya sekoloto e thehilwe ho Molao wa Naha wa Mekitlane (Molao wa 34 wa 2005). Karolo ea 86 e lumella moreki ho etsa kopo ho moeletsi oa likoloto bakeng sa qeto ea ho ba le melato e feteletseng, ‘me haeba moeletsi a fumana hore moreki o kolotang ho feta tekano, bakeng sa tlhahiso ea ho hlophisa bocha litumellano tsa mokitlane. Litlamo tsa moeletsi li hlakile: bokella tlhahisoleseding, hlahloba hore na moreki o khona kapa o tla sitoa ho phethahatsa litlamo tsohle ka nako (teko ea Karolo ea 79), ‘me haeba ho joalo, lokisetsa tlhahiso e tla hlahlojoa ke bafani ba mokitlane. Tlhahiso e tlameha ho ipapisa le tlhahlobo e nepahetseng ea lekeno, litšenyehelo, le litlamo tse teng; NCR e lebeletse hore tlhahlobo eo e ngoloe ‘me e ka lateloa.

Hang ha tlhahiso e rometsoe, bafani ba mekolotoho ba le nako e behiloeng ea ho araba. Ha ba hana tshisinyo kapa ditherisano di hloleha, taba e ka fetisetswa ho National Consumer Tribunal kapa lekgotleng la dinyewe bakeng sa taelo ya tumello kapa qeto. Moeletsi o tlameha ho boloka litlaleho tsa kopo, tlhahlobo, tlhahiso, likarabo tsa mokoloto, le sephetho leha e le sefe sa lekhotla kapa lekhotla. Moralo oa boikamahanyo oa Molao oa Naha oa Mekoloto e pharaletseng e sebetsa hohle: ho boloka litlaleho, ho tšoara bareki ka toka, le bokhoni ba ho bontša mekhoa ha NCR e hlahloba lifaele. Litokomane sethaleng ka seng hase boikhethelo; ke eona e khethollang mokhoa o ka sireletsoang ho o ke keng oa hlalosoa kapa oa hlahisoa hape.


Mohato ka Mohato: Ts’ebetso ea Tlhahlobo ea Mokoloto

Ho ea ka pono ea ngaka, mokhoa oa ho hlahloba likoloto o ka aroloa ka mekhahlelo e robeli. Mokhahlelo ka mong o hlahisa litokomane tse itseng tse lokelang ho bolokoa faeleng ea nyeoe.

Ho ja le tumello ya moreki. Moreki o atamela moeletsi wa mekitlane mme o tlatse kopo ya tlhahlobo ya sekoloto. Moeletsi o tlameha ho fumana tumello a tseba, a hlalose ts’ebetso le litlamorao (ho kenyeletsoa tsebiso ea Foromo ea 16 ho litsi tsa mekitlane le ts’ireletso e sebetsang hang ha ts’ebetso e se e qalile), ‘me a bokelle litokomane tsa boitsebiso, bopaki ba chelete, le lenane la ba kolotoang kapa liakhaonto. Rekoto ea ho amohela, foromo ea tumello, le litokomane tse tšehetsang li theha motheo oa faele. Ntle le tumello e hlakileng le setšoantšo se feletseng sa boemo ba bareki, karolo e setseng e ke ke ea tsoela pele hantle.

Tsebiso ea Foromo ea 16 ho li-credit bureaux. Hang ha kopo e amohetsoe, moeletsi oa likoloto o tsebisaliofisi tsa mekitlane tse ngolisitsoeng li sebelisa Foromo ea 16 (kapa e lekanang le eona). Tsebišo ye e hlohleletša tšhireletšo ya molao yeo e thibelago baabi ba mekitlane go tšea kgato ya go gapeletša mola moreki a le ka tlase ga tekolo ya sekoloto. Letsatsi la tsebiso le bopaki ba tlhahiso li tlameha ho bolokoa. Foromo ea 16 e sieo kapa e liehang ho fana ka eona e ka pepesetsa moreki khatellong e sa hlokahaleng le ho baka mathata a ho latela melao.

Bureau Report e hula le ho sekaseka. Moeletsi o fumana litlaleho tsa mekitlane ho tsoa ho ofisi e le ‘ngoe kapa ho feta ho hapa litumellano tsohle tse tlalehiloeng tsa mekitlane, li- balance, instalments, le mekhoa ea ho lefa. Ho utloisisa ho bala le ho toloka litlaleho tsa mekitlane ke ea bohlokoa: ho tlameha ho tsebahatsoa li-account, ho tsejoe kakaretso ea tsona, ‘me ho tsejoe lintlha tse mpe le li-profaele tsa tefo. Lits’oants’o tsa ofisi e le ‘ngoe li ka fetoa ke li-account tse tšoaretsoeng liofising tse ling, kahoo litloaelo tse ngata li sebelisa liofisi tse ngata kapa data e kopaneng. Litlaleho tse sebelisitsoeng, letsatsi leo li hutsoeng ka lona, ​​​​le tlhahlobo (tseo li neng li kenyelelitsoe litlaleho, litlamo tse feletseng, le lifolakha leha e le life) li tlameha ho ngoloa e le hore mohato o latelang o be holim’a sete ea data e hlakileng, e ka hlahlojoang.

Tlhahlobo ya bokgoni ba ho kgona ho reka. Ka ho sebedisa boitsebiso ba ofisiri mmoho le lekeno le netefaditsweng le ditshenyehelo tse loketseng tsa ho phela, moeletsi o etsa tekolo ya bokgoni ba ho kgona le ho etsa qeto ya hore na moreki o kolotang ho feta tekano tlasa Karolo ya 79. Sena se kenyelletsa ho bapisa mekoloto ya kgwedi le kgwedi le lekeno le ka lahlwang (moputso ka mora ho theolwa le ditshenyehelo tsa ho phela). Ho tlameha ho ngoloa mokhoa oa ho bala, lipalo tse sebelisitsoeng le sephetho. Ha tlhahlobo e etsoa ka spreadsheet kapa pampiring ntle le ho hokahanya le litlaleho tsa mohloli, tlhahlobo ea licheletetselana e fokola; ha e tlameletsoe ho data e ts’oanang ea bureau e sebelisoang tlhahisong, sehokelo se hlakile.

Boitokisetso ba tshisinyo. Moeletsi o etsa tlhahiso ya tokiso botjha e abelang moreki masalela a teng ho pholletsa le ditumellano tsa mekitlane ka tsela e hlokang leeme le e tsitsitseng. Tlhahiso e tlameha ho ipapisa le tlhahlobo ea bokhoni ba ho khona ho e lefella ‘me e tlameha ho romelloa ho bafani bohle ba amehang ba mekitlane ka nako e behiloeng. Tokomane ea tlhahiso, lenane la ba amohelang, le letsatsi la ho romelloa li etsa karolo ea faele. Ho lumellana ha maikutlo mabapi le hore na litlhahiso li hahiloe joang - mohopolo o tšoanang, mohloli o tšoanang oa data - ho fokotsa liphoso le ho tšehetsa ts’ireletso.

Litherisano le ba kolotoang. Bafani ba mekitlane ba ka amohela, ba hana, kapa ba hanyetsa tlhahiso eo. Moeletsi o tlaleha likarabo tsohle, a latele moo ho hlokahalang, ‘me a ka ntlafatsa tlhahiso ho latela maikutlo a mokoloto. Mangolo le metsotso ea litumellano life kapa life li tlameha ho bolokoa. Li-imeile tse hasantsoeng le lintlha tse sa saenoang li etsa hore ho be thata ho paka hore na ho lumellanoe eng le hore na ho ne ho lumellanoe neng.

Taelo ea tumello kapa phetisetso ea lekhotla. Haeba bafani bohle ba mekitlane ba amohela tlhahiso, moeletsi o thusa ho fumana taelo ea tumello ho tsoa lekhotleng kapa lekhotleng la linyeoe, e leng eona e etsang moralo oa bocha. Haeba mokoloto a le mong kapa ba bangata ba hana ‘me lipuisano li hlōleha, taba e ka fetisetsoa lekhotleng kapa lekhotla bakeng sa qeto. Taelo kapa phetisetso, sephetho, le liphapang life kapa life ho tlhahiso ea mantlha li tlameha ho hlahisoa. Ena ke ankora ea molao bakeng sa boitlamo bo hlophisitsoeng bocha.

Tlhokomelo le tumello e tsoelang pele. Bakeng sa bophelo bohle ba tlhahlobo ea likoloto, moeletsi o beha leihlo litefo,e hokahana le ba kolotoang, mme e netefatsa hore moreki o fihlela lipehelo tse hlophisitsoeng bocha. Ha litlamo tsohle tse tlas’a taelo li phethahala, moeletsi o fana ka setifikeiti sa tumello mme o tsebisa liofisi. Lirekoto tsa tefo, litokomane tsa tumello, le litsebiso tsa bureau li tlatsa faele. Mokhoa o hlakileng oa tlhahlobo ea lichelete ho tloha ho chelete ho ea ho tumello e tšehetsa bareki le feme haeba NCR kapa mohlahlobi oa libuka a hlahloba nyeoe.


Moo Lits’ebetso tsa Matsoho li Qhalang

Mekhoa ea matsoho e theha lintlha tse bohloko tse ntseng li eketseha ha li-caseloads li ntse li hōla. Litlaleho tsa ofisi ea PDF ke tšitiso ea pele: li etselitsoe ho baloa ke batho, eseng bakeng sa ho bapisa kapa ho baloa. Moeletsi ea fumanang litlaleho tse nchafalitsoeng likhoeli tse arohaneng ha a na mokhoa o hlophisitsoeng oa ho bona hore na ho fetohile eng-e leng litlaleho tse ileng tsa lefshoa, tse ileng tsa senyeha-ntle le ho bala litokomane tse peli hape le ho li bapisa ka letsoho. Ha liofisi tse ngata li sebelisoa, ho bapisa li-PDF tse tsoang ho bafani ba fapaneng ho thata le ho feta. Phello ke ho se lumellane ho mabapi le hore na kakaretso e fumanoa joang le hore na boemo ba mofani ea tšoanang bo hlalosoa joang ha nako e ntse e ea.

Lipalo tse ipapisitseng le Excel li hlahisa likotsi tsa bobeli. Lipalo hangata li ngotsoe ho tsoa ho li-PDF kapa ho tsoa mohopolong; ha li hokahane le tlaleho ea mohloli. Ha mohlahlobi a botsa hore na ke tlaleho efe ea ofisi e sebelisitsoeng nyeoeng e fanoeng, kapa hore na tlaleho eo e ngotsoe ke mofuta ofe, karabo e ka ipapisa le mabitso a lifaele le khakanyo. Liphoso tsa foromo li ka ata, ‘me baeletsi ba fapaneng ba ka sebelisa litempele kapa litloaelo tse fapaneng hanyane. Ha ho na mohloli o le mong oa ‘nete: “monghali” tlamo ka kakaretso molemong oa tlhahiso e kanna ea se be tengtsamaisana le kakaretso ea liak’haonte tlalehong ea ofisi, ‘me ho batla phapang ho nka nako.

Litokomane tse hasantsoeng ho pholletsa le e-mail, li-drive tse arolelanoang, le lifaele tsa pampiri li etsa hore ho be thata ho itokisetsa tlhahlobo. Ha NCR e kopa faele, ho bokella tlaleho e lumellanang ho tsoa melaetsa e mengata le litokomane tse hlephileng ho sithabetsa maikutlo ebile ho na le liphoso. Litempe tsa linako li ka ba sieo kapa li sa tšepahale; ho ka ‘na ha se hlaka hore na ke mang ea nkileng khato le neng. Mekhoa e itšetlehileng ka mekhoa ea matsoho hangata e fumana hore litšenyehelo tsa ho arabela likopo tsa ho lumellana le liphoso le ho lokisa liphoso li feta litšenyehelo tsa ho sebelisa mekhoa e hlophisitsoeng. Litaba tse tšoanang li ama ts’ebetso ea letsatsi le letsatsi: ho fumana tlhahiso ea morao-rao kapa tlaleho ea morao-rao ea ofisi ea bareki e senya nako e ka sebelisoang ho fana ka tlhabollo ea sebele.


Kamoo Software e Tšehetsang Mothati o mong le o mong

Software ea tlhabollo ea mekoloto e hahelletsoeng ka morero e ka tšehetsa mohato o mong le o mong oa ts’ebetso ntle le ho nkela tsebo ea moeletsi sebaka. Sepheo ke ho etsa hore data e hlophisehe, e ka lateloa morao, ‘me e be e tsitsitseng.

Boemong ba ofisi, software e kenyang le ho fana ka lintlha tsa tlaleho ea mokoloto — ebang ke ho tsoa ho Experian, Datanamix, TransUnion, kapa bafani ba bang—e fetolela tlhahiso ea PDF hore e be masimo a ka bapisoang. Liakhaonto, li- balance, instalments, le profiles tsa ho lefa li ka akaretsoa le ho bapisoa ho pholletsa le litlaleho le ha nako e ntse e ea. Moeletsi o ntse a toloka lintlha le ho etsa likahlolo; tsamaiso e etsa bonnete ba hore mohaho o tšoanang o sebelisoa nako le nako le hore tlaleho ea tlaleho e sebelisoang bakeng sa qeto ka ‘ngoe e bolokiloe ‘me e behiloe nako.

Lipalo tsa ho khoneha tse hokahaneng le data e hlophisitsoeng ea bureaufelisa karohano pakeng tsa “mohloli” le “spreadsheet.” Ha boitlamo bo felletseng bo nkuoa ka bohona ho tsoa ho li-account tse hapiloeng tlalehong, sehokelo se hlakile. Ha chelete e kenang le litšenyehelo li kenngoa faeleng ea nyeoe e bohareng ‘me chelete e setseng e baloa ho latela sisteme, mokhoa ona oa ts’oana ‘me lipalo li ka saloa morao ho data ea mantlha. Seo ha se tlose tlhokeho ea kahlolo ea litsebi mabapi le ho lekana ha litšenyehelo kapa netefatso ea chelete; e etsa bonnete ba hore kahlolo e sebelisoa ka har’a moralo o hlakileng, o ka phetoa.

Lifaele tsa linyeoe tse bohareng li nka sebaka sa litokomane tse hasaneng. Mangolo ohle, litlhahiso, likarabo tsa mokoloto, le litokomane tsa lekhotla kapa tsa lekhotla li ka bolokoa sebakeng se le seng, ka tatellano e hlakileng le litlhaloso. Ha NCR kapa mohlahlobi a kopa faele, mokhoa ona o ka hlahisa sephutheloana se lumellanang: ho kenngoa, Foromo ea 16, litlaleho tsa ofisi, tlhahlobo, tlhahiso, likarabo, taelo le tumello. Litsela tsa tlhahlobo ea nako li bonts’a hore na ke mang ea shebileng kapa a sebelisitseng tlaleho efe, lipalo li ile tsa etsoa neng, le hore na sephetho se tlalehiloe joang. Lisebelisoa tse ntle ha li tšepise ho felisa kotsi ea ho latela melao; ba etsa hore ho be bonolo ho bontša hore ts’ebetso e ile ea lateloa le hore liqeto li thehiloe boitsebisong bo nepahetseng.

Lik’hamphani tse hlahlobang software ea tlhabollo ea likoloto Afrika Boroa li lokela ho shebana le mekhoa ena: boitsebiso bo hlophisitsoeng ba mokitlane, bokhoni ba ho khona ho bo lefella bo amanang le litlaleho tsa mohloli, tsamaiso ea linyeoe, le litsela tsa tlhahlobo tse tšehetsang maikutlo a NCR. Software e lokela ho ts’ehetsa ts’ebetso ea moeletsi maemong ohle ho tloha nakong eo a e fuoang ho isa nakong ea tumello, eseng feela mohatong o le mong.


Ho aha e ka phetoa,Ts’ebetso e lumellanang

Ho lumellana ho pholletsa le linyeoe ke seo balaoli le bahlahlobi ba li nkang e le ba bohlokoa. Ha faele e ‘ngoe le e’ ngoe e latela mokhoa o tšoanang o hlophisitsoeng-ho kenya, Foromo ea 16, ho hula le ho hlahloba ofisi, tlhahlobo ea ho khona ho lefella, tlhahiso, lipuisano, taelo, tlhokomelo, tumello - mokhoa ona oa bonahala ebile oa sireletseha. Mekhoa ea Ad hoc, ka lehlakoreng le leng, e hlahisa lifaele tse fapaneng ka sebopeho, botebo, le traceability. Nyeoe e le ‘ngoe e ka ba le sehokelo se hlakileng ho tloha tlalehong ea ofisi ho ea ho tlhahiso; e mong a ka itšetleha ka lintlha tse ke keng tsa netefatsoa. Ho se lumellane hoo ho baka kotsi ea ho latela melao le ho etsa hore ho be thata ho lekanya.

Ts’ebetso e pheta-phetoang ha e bolele ho tlosa kahlolo ea setsebi. Ho bolela ho sebelisa kahlolo eo ka har’a moralo o hlalositsoeng: mefuta e tšoanang ea litokomane e hlahisoa, mehloli e tšoanang ea data e sebelisoa, le tlhahlobo e tšoanang ea logic e hokahanyang le tlhahiso. Litho tse ncha tsa sehlopha li ka kenngoa ka tsela e le ‘ngoe ea ho sebetsa. Handovers e hloekile ho feta hobane sebopeho sa faele ea nyeoe se lebeletsoe esale pele. Ha NCR e hlahloba mokhoa ona, e bona mokhoa oa boitšoaro o ka hlalosoang le ho bontšoa, eseng pokello ea mekhoa e le ‘ngoe feela.

Lik’hamphani tse finyellang sena li ka eketseha ka kholiseho. Ho eketsa linyeoe tse ling ha ho hloke ho qapa mekhoa e mecha kapa ho tšepa hore bohle ba hopola mehato e nepahetseng. Sistimi—ebang e thehiloe pampiring kapa e na le taeo e phahameng haholo kapa e tšehetsoa ke software—e qobella kapa e tataisa tatelano. Sephetho ke liphoso tse fokolang tsa tsamaiso, karabelo e potlakileng ea tlhahlobo, le tloaelo e etselitsoeng ho latela melao le tekanyo.


Ntlafatsa Tsamaiso ea Ts’ebetso ea Mokoloto oa Hao

Mokhoa oa ho hlahloba likoloto tlas’a NCA kee hlokang: mekhahlelo e mengata, litlhoko tse thata tsa litokomane, le tlhokahalo ea ho bontša mokhoa oa ho sebelisa mokhoa ha NCR e hlahloba lifaele. Mekhoa ea matsoho le lisebelisoa tse tloaelehileng hangata li siea baeletsi ba ntse ba kopanya li-PDF, li-spreadsheet le litokomane tse hasaneng ho fapana le ho shebana le bareki. Ts’ebetso e hlakileng, ea mohato ka mohato e tšehetsoeng ke data e hlophisitsoeng ea mekoloto le lipalo tse ikemetseng li ka fokotsa moroalo oo le ho ntlafatsa boitokisetso ba tlhahlobo.

EvalFin e fana ka software ea tlhabollo ea likoloto e etselitsoeng tšebetso ea Afrika Boroa. Lintlha tse hlophisitsoeng tsa mekitlane tse tsoang liofising tse kholo, lipalo tsa theko e tlase tse amanang le litlaleho tsa mohloli, lifaele tsa linyeoe tse bohareng, le mekhoa ea tlhahlobo ea nako e ts’ehetsang mohato o mong le o mong oa tlhahlobo ea mekoloto ho tloha nakong eo o e fuoang ho isa ho o lefelletsoeng. Haeba u batla ho bona hore na data e hlophisitsoeng ea mokoloto le lits’ebetso tse ikemetseng li ka u thusa joang, kopana ho hlophisa tlhahiso.